Çölün Manhattan'ı: Shibam
Yemen'in Hadramut bölgesinde yükselen Shibam, 'Çölün Manhattan'ı' lakaplı, dünyanın en eski ve en yüksek kerpiç gökdelenler şehridir. 16. yüzyıldan kalma bu tarihi kent, yaklaşık 500 adet, 5 ila 11 kat yüksekliğe ulaşan kerpiç yapıya ev sahipliği yapıyor. Bu mimari harika, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alarak insanlığın ortak hazinesi olarak korunuyor.
Savunma ve Verimlilik İkilisi
Shibam'ın gökyüzüne uzanan kerpiç devlerinin ardında iki temel mantık yatıyor. Yüksek ve bitişik yapılar, çöldeki Bedouin saldırılarına karşı güçlü bir savunma hattı oluşturmuştur. Aynı zamanda, kısıtlı araziyi en verimli şekilde değerlendirerek tarım alanlarını korumayı amaçlamıştır.
Kerpicin İklimle Uyumu
Binaların inşasında kullanılan kerpiç malzeme, çöl iklimine mükemmel bir uyum sağlar. Kalın kerpiç duvarlar, doğal bir yalıtım görevi görerek gündüzleri serin, geceleri ise sıcak bir iç mekan iklimi sunar. Bu sayede aşırı sıcaklara karşı enerji verimliliği sağlanmış olur.
Erken Dönem Akıllı Şehircilik
Shibam, erken dönem dikey şehir planlamasının çarpıcı bir örneğidir. Dar sokaklar ve yüksek binalar, gün boyu gölge alanlar yaratarak şehrin iklim kontrolüne yardımcı olur. Bu planlama, yaşam kalitesini artıran akıllı bir tasarımdır.
Geleceğe Karşı Bir Mücadele
Bu kadim şehir, kerpiç yapıların doğası gereği sürekli bakım ihtiyacı ve iklim değişikliğinin getirdiği yeni tehditlerle karşı karşıyadır. Yağmur ve erozyon nedeniyle binaların düzenli olarak çamur sıvayla yenilenmesi gerekmektedir. Buna rağmen Shibam, insanın çevreye uyum sağlama becerisinin ve sürdürülebilir mimarinin yaşayan bir sembolü olarak ayakta durmaya devam ediyor.
Yorumlar
Yorum Yap