Binlerce yıllık tarihiyle adeta bir açık hava müzesi olan Diyarbakır'da, geçmişin izleri sadece taş duvarlarda değil, mutfak kültüründe de yaşamaya devam ediyor. Kentin kalbinde yer alan tarihi hanlar, özellikle Hasan Paşa Hanı, hem fiziksel restorasyon hem de dijital projelerle yeniden hayat bulurken, bu mekanlarda sunulan geleneksel lezzetler de unutulmaya yüz tutmuş bir mirası günümüze taşıyor.
Tarihi Hanlarda Dijital Canlanma
Diyarbakır'ın simgesel yapılarından Hasan Paşa Hanı, 1572
- 1575 yılları arasında Vezirzade Hasan Paşa tarafından inşa ettirilmiş tipik bir Osmanlı hanı olarak bugün kafeleri, restoranları ve el sanatları dükkanlarıyla şehrin canlı bir kültür merkezi konumunda. Son dönemde ise bu tarihi mekanlar için çok daha iddialı bir proje hayata geçirildi. Dijital içerik üreticisi Adem Ulusoy liderliğinde yürütülen çalışmada, FPV drone çekimleri ve yapay zeka teknolojisi kullanılarak Hasan Paşa Hanı, Deliller Han ve Sülüklü Han'ın 1500'lü yıllardaki ticari hareketliliği ve orijinal atmosferi dijital olarak canlandırıldı. Bu proje, somut kültürel mirası teknolojiyle buluşturarak geçmişe ışık tutuyor.
Han Avlularında Yüzyıllık Lezzetler
Tarihi hanların avlularında yer alan restoran ve kafeler, Diyarbakır'ın zengin mutfak kültürünü yaşatmayı sürdürüyor. Özellikle geleneksel Diyarbakır kahvaltısı sunan mekanlar, ziyaretçilere unutulmaz bir deneyim vaat ediyor. Bu lezzet yolculuğunda, besleyici ve geleneksel bir tat olan sütlü çorba, han avlularında yeniden popülerlik kazanıyor. Diyarbakır mutfağına özgü Lebenî (yoğurtlu) çorba ve Hedik (buğdaylı/nohutlu) çorba gibi yöresel çeşitler, tarihi atmosferde sunularak geçmişle present arasında bir köprü kuruyor.
Sumak: Bir Baharattan Ötesi
Diyarbakır mutfağının vazgeçilmez baharatı sumak, bu kültürel canlanışın bir diğer önemli unsuru. Mayhoş tadıyla salatalardan et yemeklerine, özellikle Meftune ve Kavurmalı Dolma gibi yöresel lezzetlerde nar ekşisi veya limon alternatifi olarak kullanılan sumak, bölge mutfağının karakterini şekillendiriyor. Sumağın kültürel önemi, Adana'nın Saimbeyli ilçesinde "Sumakçı Dede" lakabıyla tanınan Hazım Ak'ın hikayesiyle daha da derinlik kazanıyor. Ak'ın, 20 yıl önce dağlarda kendiliğinden yetişen "erkek sumak" bitkisini aşılayarak verimli hale getirmesi ve bu mirası ailesine bırakması, bir tıp kültürel mirasın nesiller arası aktarımının çarpıcı bir örneğini oluşturuyor.
Diyarbakır'ın tarihi hanları, yapay zeka destekli dijital canlandırmalarla geçmişin izlerini bugüne taşırken, bu mekanlarda sunulan geleneksel lezzetler ve sumak gibi yöresel ürünler de kentin mutfak mirasının sürdürülebilirliğine katkı sağlıyor. Bu çok boyutlu yaklaşım, kültürel turizmin geleceği için umut vaat ediyor.
Yorumlar
Yorum Yap