Gözden kaçırmayın

Antalya'da Ailece Unutulmaz Bir Tatil: Eğlence ve Huzur Bir AradaAntalya'da Ailece Unutulmaz Bir Tatil: Eğlence ve Huzur Bir Arada

İstanbul'un sokaklarından yükselen ve kentin karakterini oluşturan geleneksel sesler, sistematik koruma çalışmalarıyla gelecek nesillere aktarılıyor. Koç Üniversitesi'nin öncülüğünde yürütülen "İstanbul'un Sesleri" projesi, kentin akustik mirasını kayıt altına alarak dijital bir arşiv oluşturuyor.


Sokakların Sesli Hafızası
İstanbul'un kaybolan şehir ezgileri, kentin somut olmayan kültürel mirasının önemli bir parçasını oluşturuyor. Bu sesler arasında sokak satıcılarının "Bozaaa!", "Dondurmaaa!" ve "Yazıyorrr!" gibi mevsimlere göre değişen nidaları, geleneksel mesleklerin çıkardığı ritmik sesler, Osmanlı dönemi kantoları ve mahalle kültürünün karakteristik sesleri yer alıyor. Gazete satıcılarının önemli haberleri sokak sokak duyuran "Yazıyor!" nidaları, toplumsal hafızanın sesli kayıt cihazları işlevi görüyordu.


Geleneksel Zanaatların Ritimleri
Kent yaşamının vazgeçilmez parçası olan geleneksel zanaatkârların çalışma sesleri de İstanbul'un akustik peyzajını şekillendiriyordu. Nalbantların at nallama ritüelinin metalik tınıları, Ahilik geleneğinden gelen dokuma atölyelerinin ritmik sesleri ve Kapalıçarşı'daki geleneksel kuyumculuğun karakteristik çekiç ve motor sesleri, kentin üretim kültürünün sesli tanıklarıydı.


Koruma Çabaları ve Dijital Arşivleme
Teknolojik dönüşüm ve kentsel değişimle birlikte bu seslerin kaybolma tehlikesi, akademik kurumları harekete geçirdi. Koç Üniversitesi'nin 2015'te başlattığı "İstanbul'un Sesleri" projesi, bu akustik mirası korumak için sistematik çalışmalar yürütüyor. Soundsslike platformu gibi kolektif katılımlı ses haritalama girişimleri ve Europeana Sounds işbirliğiyle uluslararası düzeyde erişilebilir arşivler oluşturuluyor.


Seslerin Coğrafi Haritası
Koruma çalışmaları kapsamında geliştirilen interaktif dijital harita uygulamaları, seslerin coğrafi konumlarıyla eşleştirilerek kentin akustik mirasının görselleştirilmesini sağlıyor. Bu çalışmalar, İstanbul'un kültürel hafızasının korunması ve kent kimliğinin sürekliliğinin sağlanması açısından hayati önem taşıyor.